Uitzonderlijke schrijvers

Voor de nachtegaal in het ei. Dat was de titel van mijn eerste dichtbundel in Nederland. Ik kwam de Nederlandse literatuurwereld binnen via Leeuwarden. De Friese uitgeverij Bornmeer gaf in 2000 de dichtbundel ‘met die vogel in de titel’ uit, twee jaar nadat ik in Nederland was aangekomen. Ik wist niet dat het een grote fout was om in Nederland een vogel in de titel van een boek te gebruiken, want nog steeds hoor ik soms: ‘Ik heb je eerste bundel Voor een kip in het ei gelezen. Leuk.’ Daarna volgden meer boeken, en – vraag me niet waarom, want ik weet het niet – ook meer titels met dieren erin. Mijn eerste boek met verzameling columns was getiteld Dagboek van een ezel. En een ezel is een groot dier. Vaak nog hoor ik: ‘Dat eerste boek van je, het staat in mijn boekenkast. Ik ga het zeker lezen, maar ik ben lang niet op vakantie geweest. Hoe heet het ook alweer… Dagboek van een konijn?’ Het korte verhaal Tango met een geit veranderde, ik weet niet hoe, naar Tango met een varken. Terwijl een varken volgens mij het laatste dier is dat de tango zou kunnen dansen. Mijn opa, de president en de andere dieren werd Ik en de andere dieren. En De autist en de postduif werd De melkboer en de vogelspin.

De belangrijkste verandering in al die jaren dat ik in het Nederlands schrijf, is niet dat ik de dieren uit mijn titels heb verjaagd, maar dat ik niet meer precies schrijf wat ik wil. Nu schrijf ik wat de lezer zou willen. Als ik nu aan de tafel zit om te schrijven, denk ik niet aan het boek, maar aan de persoon, die het boek in zijn handen zal hebben en de woorden in zich op zal nemen: de lezer. Ik denk niet aan de lijn van het verhaal, maar aan de lezer. Want hij moet mee tot de laatste pagina. Liever nog verlies ik het boek, dan dat ik de lezer kwijt raak voor hij op de laatste pagina is aangekomen. Wat ik precies wil schrijven, zoals ik het wil, dat schrijf ik in mijn dagboek. Daarvan ben ik de enige lezer en dat zal zo blijven, tot de laatste pagina.

En ondertussen blijf ik onder de indruk van uitzonderlijke schrijvers, die precies schrijven wat ze willen en wel duizenden lezers hebben, zoals ex-voetballers, chefkoks, ex-cabaratiers en zeker ex-politici en ex-criminelen.